PRACA ORYGINALNA
Wybrane metody waloryzacji niewielkich cieków wodnych w obszarze zurbanizowanym na przykładzie rzeki Wilgi.
Więcej
Ukryj
1
Katedra Geoinżynierii i Gospodarki Wodnej, Politechnika Krakowska
2
Katedra Planowania Przestrzennego, Projektowania Urbanistycznego i Ruralistycznego, Politechnika Krakowska
3
Międzywydziałowy Kierunek Gospodarka Przestrzenna, Politechnika Krakowska
Data nadesłania: 17-09-2025
Data ostatniej rewizji: 27-11-2025
Data akceptacji: 27-11-2025
Data publikacji: 22-01-2026
Acta Sci. Pol. Formatio Circumiectus 2025;24(3):49-68
INFORMACJE KLUCZOWE
- Correct choice of valuation methods
- Substantive recommendations for the development of riverside areas
- Multidirectional valorization of riverside areas
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem opracowania jest wielowymiarowa ocena i waloryzacja terenów nadrzecznych rzeki Wilgi w Krakowie, przeprowadzona z wykorzystaniem metod interdyscyplinarnych, umożliwiających zintegrowane ujęcie aspektów przestrzennych, przyrodniczo-krajobrazowych i percepcyjnych. Celem uzupełniającym (szczegółowym) jest analiza percepcyjno-strukturalna przestrzeni miejskiej w otoczeniu rzeki, ukierunkowana na identyfikację determinant i ram krajobrazowych kształtujących wizualną tożsamość ujścia Wilgi do Wisły w Krakowie.
Materiał i metody:
Podczas kwerendy w archiwaliach i internecie wykorzystano materiały źródłowe charakteryzujące środowisko abiotyczne i biotyczne doliny Wilgi w jej dolnym biegu. W ramach identyfikacji biologicznych, fizycznych i kulturowych komponentów krajobrazu określono bezpośrednią i pośrednią strefę oddziaływania na krajobrazowe położenie rzeki Wilgi. Na podstawie map topograficznych, ortofotomapy oraz obserwacji terenowych wyznaczono i poddano ocenie kluczowe elementy krajobrazu.
Wyniki i wnioski:
Wielokierunkowa ocena analizowanego odcinka Wilgi była możliwa dzięki zastosowaniu trzech metod waloryzacji rzeki i obszaru nadrzecznego, przedstawionych w artykule. Metoda obrazowa Kevina Lyncha pozwoliła na zbadanie funkcjonowania przestrzeni nadrzecznej Wilgi w strukturze miejskiej oraz jej postrzeganego charakteru przez użytkowników. Metody Oglęckiego i Pawłata oraz River Habitat Survey umożliwiły identyfikację elementów przyrodniczych i ocenę stanu hydromorfologicznego rzeki na odcinku ujściowym. Zastosowanie obu metod doprowadziło do zbliżonych wniosków dotyczących jakości ekologicznej analizowanego fragmentu rzeki i jej doliny. Połączenie metod socjologicznych, urbanistyczno-środowiskowych oraz hydromorfologicznych pozwoliło objąć szerszy kontekst związany zarówno z percepcją widokową doliny Wilgi w jej dolnym biegu, jak i z walorami przyrodniczymi charakterystycznymi dla terenów nadrzecznych.