PRACA ORYGINALNA
Wybrane metody waloryzacji niewielkich cieków wodnych w obszarze zurbanizowanym na przykładzie rzeki Wilgi.
Więcej
Ukryj
2
Politechnika Krakowska
Katedra Geoinżynierii i Gospodarki Wodnaj
3
Politechnika Krakowska
Katedra Planowania Przestrzennego Projektowania Urbanistycznego i Ruralistycznego
4
Międzywydziałowy Kierunek Gospodarka Przestrzenna Politechnika Krakowska im. T. Kościuszki
Data nadesłania: 17-09-2025
Data ostatniej rewizji: 27-11-2025
Data akceptacji: 27-11-2025
Data publikacji: 22-01-2026
Acta Sci. Pol. Formatio Circumiectus 2025;24(3):49-68
INFORMACJE KLUCZOWE
- Correct choice of valuation methods
- Substantive recommendations for the development of riverside areas
- Multidirectional valorization of riverside areas
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem opracowania jest wielowymiarowa ocena i waloryzacja terenów nadrzecznych rzeki Wilgi w Krakowie z zastosowaniem metod interdyscyplinarnych, pozwalających na zintegrowane ujęcie aspektów przestrzennych, przyrodniczo-krajobrazowych i percepcyjnych.
Celem uzupełniającym (szczegółowym) jest analiza percepcyjno-strukturalna przestrzeni miejskiej w otoczeniu rzeki pozwalająca na identyfikację determinant i ram krajobrazu, kształtujących tożsamość wizualna ujścia Wilgi do Wisły w Krakowie.
Materiał i metody:
Podczas kwerendy w archiwaliach i Internecie wykorzystano materiały źródłowe charakteryzujące abiotyczne, biotyczne środowisko doliny Wilgi w jej dolnym biegu. W ramach identyfikacji biologicznych, fizycznych i kulturowych komponentów krajobrazu określono bezpośrednią i pośrednia strefę oddziaływania na krajobrazowe położenie rzeki Wilgi. Na podstawie map topograficznych, ortofotomapy, obserwacji terenowych wyznaczono i oceniono kluczowe elementy krajobrazu.
Wyniki i wnioski:
Wielokierunkowa ocena przedmiotowego odcinka Wilgi możliwa była dzięki zastosowaniu trzech przedstawionych w artykule metod waloryzacji rzeki i obszaru nadrzecznego.
Metoda obrazowa Kevina Lyncha pozwoliła zbadać funkcjonowanie przestrzeni nadrzecznej Wilgi w strukturze miejskiej oraz jej postrzeganego charakteru przez użytkowników. Metoda Oglęckiego i Pawłata i River Habitat Survey umożliwiły zidentyfikować elementy przyrodnicze i ocenić stan hydromorfologiczny rzeki na odcinku ujściowym. Obie metody doprowadziły do zbliżonych wniosków co do jakości ekologicznej analizowanego fragmentu rzeki i doliny.
Metody socjologiczne i urbanistyczno-środowiskowe i hydromorfologiczne pozwalają objąć szerszy kontekst związany z odbiorem widokowym doliny Wilgi w jej dolnym biegu ale też walory przyrodnicze charakterystyczne dla terenów nadrzecznych.